Men Vi Sinh Cho Trẻ Sơ Sinh: chọn loại tốt cho bé, giảm nổi lo cho mẹ?

Mục lục

Ẩn

1. Trả lời nhanh
2. Men vi sinh cho trẻ sơ sinh có tác dụng gì?
3. Dùng men vi sinh cho trẻ sơ sinh có quá sớm không? Sớm nhất mấy tuổi?
4. Có nên bổ sung men vi sinh cho trẻ sơ sinh thường xuyên không?
5. Men vi sinh có giúp trẻ sơ sinh giảm táo bón không?
6. Cách chọn men vi sinh cho trẻ sơ sinh tốt, hỗ trợ tiêu hóa
7. Men vi sinh cho trẻ sơ sinh uống lúc nào? Bé 1 tháng tuổi dùng sao?
8. Câu hỏi thường gặp

Thấy con vặn mình, đầy hơi hay đi ngoài không đều, nhiều mẹ băn khoăn có nên mua men vi sinh cho trẻ sơ sinh uống ngay không. Đây là thắc mắc rất chính đáng, nhưng câu trả lời không phải lúc nào cũng là "nên".

Trả lời nhanh

Men vi sinh cho trẻ sơ sinh có tác dụng gì?

Men vi sinh là chế phẩm chứa lợi khuẩn sống giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Ở trẻ nhỏ, khi hệ vi sinh còn đang hình thành, một số chủng lợi khuẩn cụ thể đã được nghiên cứu cho các lợi ích:

• Giảm thời gian quấy khóc do colic (khóc dạ đề) ở bé bú mẹ. Đây là bằng chứng rõ nhất hiện nay.
• Có thể rút ngắn thời gian tiêu chảy cấp, nhưng mức độ chắc chắn của bằng chứng còn thấp.
• Hỗ trợ tiêu hóa cho bé, giảm đầy hơi ở một số trường hợp.

Cần hiểu đúng: men vi sinh là thực phẩm hỗ trợ, không phải thuốc chữa bệnh và lợi ích gắn với từng chủng cụ thể chứ không phải "men vi sinh" chung chung. Với colic ở trẻ bú mẹ, hội nhi khoa châu Âu ESPGHAN đưa ra khuyến cáo có điều kiện cho chủng Lactobacillus reuteri DSM 17938 (liều tối thiểu 10⁸ CFU/ngày trong ít nhất 21 ngày). Đây cũng là chủng có trong các sản phẩm quen thuộc như BioGaia mà nhiều mẹ hay hỏi.

Xem thêm: 

Dùng men vi sinh cho trẻ sơ sinh có quá sớm không? Sớm nhất mấy tuổi?

Đây là lo lắng thường gặp nhất. Thực tế, một số chế phẩm dạng giọt được nhà sản xuất cho phép dùng từ 0 tháng tuổi ở trẻ đủ tháng khỏe mạnh. Nhưng "được phép dùng" không đồng nghĩa với "cần dùng cho mọi bé".

Với trẻ sinh non, sự thận trọng còn cao hơn nhiều. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP, 2021) khuyến cáo không dùng men vi sinh thường quy cho trẻ sinh non, đặc biệt bé dưới 1.000g, và nếu dùng phải có tư vấn, theo dõi y tế chặt chẽ.

Kết luận cho mẹ: với bé sinh đủ tháng, khỏe mạnh, có thể cân nhắc dùng từ những tuần đầu nếu có lý do, nhưng nên trao đổi với bác sĩ trước, nhất là khi bé dưới 1 tháng tuổi.

Có nên bổ sung men vi sinh cho trẻ sơ sinh thường xuyên không?

Không nên dùng kéo dài, liên tục theo thói quen. Lý do:

• Bé bú mẹ đã nhận lợi khuẩn tự nhiên từ sữa mẹ, nên phần lớn không cần bổ sung thêm.
• Men vi sinh phát huy tốt nhất khi dùng theo đợt, có mục tiêu: trong và sau tiêu chảy, sau khi bé dùng kháng sinh, hoặc giai đoạn bé colic khó chịu.
• Dùng vô tội vạ vừa tốn kém vừa không có thêm lợi ích rõ ràng.

Nguyên tắc an toàn: có lý do rõ ràng mới dùng, và nên hỏi ý kiến bác sĩ với trẻ sơ sinh. Khi bé đã khỏe, tiêu hóa ổn định thì ngừng.

Men vi sinh có giúp trẻ sơ sinh giảm táo bón không?

Đây là kỳ vọng phổ biến, nhưng cần nói thẳng để mẹ không đặt sai niềm tin: hiện chưa đủ bằng chứng để khuyến cáo men vi sinh như một cách điều trị táo bón chức năng ở trẻ. Cả hội nhi khoa châu Âu và Bắc Mỹ (ESPGHAN và NASPGHAN) đều không khuyến cáo dùng probiotics cho mục đích này, do các nghiên cứu chưa cho kết quả nhất quán.

Với trẻ sơ sinh táo bón, mẹ nên ưu tiên các bước có cơ sở hơn:

• Bé bú mẹ hoàn toàn: rất hiếm khi táo bón thật sự, phân mềm và thưa cữ vẫn có thể bình thường.
• Bé bú sữa công thức: kiểm tra lại cách pha đúng tỉ lệ, không pha đặc.
• Theo dõi bú đủ, đủ cữ và trao đổi với bác sĩ nếu bé đi ngoài khó, phân cứng, quấy khóc khi rặn.

Nếu bé táo bón kéo dài, mẹ hãy cho bé đi khám thay vì chỉ trông vào men vi sinh.

Xem thêm: Mẹ đã biết ngoài men vi sinh, sữa mát cũng hỗ trợ tiêu hóa cho bé khi bón chưa?

Cách chọn men vi sinh cho trẻ sơ sinh tốt, hỗ trợ tiêu hóa

Trên thị trường có rất nhiều loại, kể cả các sản phẩm mẹ hay tìm mua ở nhà thuốc như Long Châu. Để chọn đúng, mẹ ưu tiên các tiêu chí sau:

Về câu hỏi "loại nào tốt nhất": không có loại tốt nhất cho mọi bé. Loại phù hợp là loại đúng chủng cho vấn đề của con (ví dụ L. reuteri DSM 17938 cho colic ở bé bú mẹ), đúng độ tuổi và được bác sĩ đồng ý. Mẹ nên hỏi bác sĩ chọn giúp thay vì mua theo lời truyền tai.

Men vi sinh cho trẻ sơ sinh uống lúc nào? Bé 1 tháng tuổi dùng sao?

Cách dùng đúng quan trọng không kém việc chọn loại:

• Thời điểm: thường cho bé uống trong hoặc ngay sau bữa bú, để lợi khuẩn ít bị dịch vị làm giảm hiệu lực. Nhiều loại dạng giọt có thể nhỏ trực tiếp vào miệng bé hoặc trộn vào một ít sữa đã vắt.
• Liều lượng: theo đúng hướng dẫn trên bao bì hoặc chỉ định bác sĩ, không tự tăng liều.
• Không pha vào sữa hoặc nước quá nóng: nhiệt độ cao làm chết lợi khuẩn. Chỉ pha vào chất lỏng ấm nhẹ hoặc nguội.
• Bé 1 tháng tuổi: vẫn có loại dùng được cho lứa tuổi này, nhưng vì bé còn rất nhỏ, mẹ nên hỏi bác sĩ trước khi bắt đầu và quan sát kỹ phản ứng của con trong vài ngày đầu.

Trong trường hợp bé dùng men vi sinh khi đang tiêu chảy, mẹ cần nhớ điều quan trọng nhất vẫn là bù nước và điện giải (oresol) đúng cách. Bằng chứng từ tổng quan Cochrane 2020 cho thấy hiệu quả của men vi sinh với tiêu chảy cấp còn chưa chắc chắn, nên men vi sinh chỉ là hỗ trợ, không thay cho bù nước.

Câu hỏi thường gặp

Bé bú mẹ hoàn toàn có cần uống men vi sinh không? Thường là không, nếu bé khỏe mạnh, bú tốt, lên cân đều. Sữa mẹ đã nuôi dưỡng hệ vi sinh của bé rất tốt.

BioGaia có phải men vi sinh tốt nhất cho trẻ sơ sinh không? BioGaia chứa chủng L. reuteri DSM 17938, là chủng có nhiều dữ liệu nhất cho colic ở bé bú mẹ. Nhưng "nhiều dữ liệu" không có nghĩa là hợp với mọi bé; mẹ vẫn nên hỏi bác sĩ.

Uống men vi sinh bao lâu thì ngừng? Nên dùng theo đợt có mục tiêu (thường vài tuần cho colic, hoặc trong và sau đợt tiêu chảy/kháng sinh) rồi ngừng khi bé ổn định, không dùng kéo dài vô thời hạn.

Men vi sinh có tác dụng phụ không? Với bé đủ tháng khỏe mạnh, các chủng phổ biến thường được đánh giá an toàn. Nhưng với trẻ sinh non hoặc bé có bệnh nền, phải có chỉ định và theo dõi của bác sĩ.

Nội dung trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn của bác sĩ. Với trẻ sơ sinh, đặc biệt bé dưới 1 tháng hoặc sinh non, mẹ hãy hỏi bác sĩ nhi trước khi bổ sung bất kỳ men vi sinh nào. Mẹ cũng có thể tìm đọc thêm các bài chăm sóc tiêu hóa và đề kháng cho bé trong chuyên mục Sức khỏe và Đề kháng cho bé của nobinobi để hiểu con mình hơn trước khi quyết định.