Cách trị thủy đậu mọc trong miệng cho bé đỡ đau rát

Mục lục

Ẩn

1. Nhận biết thủy đậu mọc trong miệng ở trẻ
2. Phân biệt thủy đậu và tay chân miệng
3. Cách trị và chăm sóc bé tại nhà
   1. 1. Vệ sinh, làm dịu khoang miệng
   2. 2. Chế độ ăn giúp bé dễ nuốt
   3. 3. Giảm đau, hạ sốt an toàn
   4. 4. Chăm sóc nốt ngoài da, nhất là vùng quấn tã
4. Diễn tiến và thời gian lành nốt
5. Cách phòng bội nhiễm cho bé
6. Khi nào bệnh tự khỏi, khi nào cần đưa bé đi khám

Trả lời nhanh: Khi bé bị thủy đậu mọc trong miệng, mẹ tập trung vào 3 việc: làm sạch khoang miệng thật dịu nhẹ bằng nước muối sinh lý 0.9% ấm, cho bé ăn đồ lỏng mát dễ nuốt, và giảm đau theo hướng dẫn bác sĩ nếu bé sốt hoặc đau nhiều. Tuyệt đối không tự chấm thuốc bôi ngoài da vào niêm mạc trong miệng. Nốt phỏng trong miệng rất mỏng và dễ vỡ nên mọi thao tác vệ sinh đều phải cực nhẹ tay. Bên cạnh nốt trong miệng, mẹ cũng cần chăm các nốt ngoài da, nhất là vùng quấn tã, để bé đỡ khó chịu và tránh bội nhiễm. Chi tiết từng bước có ngay bên dưới.

Nhận biết thủy đậu mọc trong miệng ở trẻ

Thủy đậu do vi rút Varicella Zoster gây ra, và các nốt phỏng không chỉ nổi trên da mà còn mọc trên niêm mạc má, lợi, lưỡi và vòm họng của bé. Theo Vinmec, các bóng nước trong miệng thường có đường kính chỉ khoảng 2 đến 3 mm, rất mỏng và dễ vỡ, khi vỡ để lại vết loét khiến bé đau khi ăn và quấy khóc. Đây là kích thước riêng của nốt trong niêm mạc, nhỏ hơn hẳn nốt phỏng ngoài da mà mẹ nhìn thấy trên mặt, lưng, tay chân của bé.

Dấu hiệu mẹ thường thấy:

• Nốt phỏng nước nhỏ, nông, nằm trong má, trên lưỡi hoặc vòm họng.
• Nốt phỏng rất dễ vỡ, để lại các vết loét nông hình tròn màu trắng hoặc vàng, có viền đỏ xung quanh.
• Vết loét gây đau rát khiến bé chảy nhiều nước dãi, bỏ bú, sợ nuốt và quấy khóc liên tục.
• Thường kèm sốt, chán ăn, đôi khi nôn ói.

Điểm nhận biết quan trọng: nốt trong miệng của thủy đậu xuất hiện đồng thời với các mụn nước mọc rải rác toàn thân (mặt, lưng, bụng, tay, chân), thậm chí cả chân tóc. Vinmec lưu ý thủy đậu mọc trong miệng không phải biến chứng nặng, nhưng cần chăm sóc đúng cách để tránh bội nhiễm và sưng tấy niêm mạc.

Phân biệt thủy đậu và tay chân miệng

Hai bệnh này đều gây loét miệng nên mẹ rất dễ nhầm. Cách phân biệt nhanh nằm ở vị trí và kích thước các nốt ngoài da. Theo báo Sức khỏe & Đời sống, thủy đậu do vi rút Varicella Zoster, còn tay chân miệng do nhóm vi rút đường ruột Enterovirus (thường gặp Coxsackie A16 và Enterovirus 71).

Lưu ý để không nhầm lẫn: con số 5 đến 10 mm ở bảng trên là kích thước nốt phỏng ngoài da của thủy đậu, dùng để phân biệt với tay chân miệng. Riêng bóng nước trong miệng của thủy đậu thì nhỏ hơn nhiều, chỉ khoảng 2 đến 3 mm như đã nói ở phần trên. Nói ngắn gọn: nếu bé nổi mụn nước khắp người kèm loét miệng thì nghiêng về thủy đậu; nếu nốt tập trung ở tay, chân, gối, mông thì nghiêng về tay chân miệng. Khi chưa chắc chắn, mẹ nên cho bé đi khám để bác sĩ chẩn đoán chính xác.

Cách trị và chăm sóc bé tại nhà

Với thủy đậu, chăm sóc đúng cách tại nhà giúp bé bớt đau và tránh bội nhiễm. Riêng nốt trong miệng, nguyên tắc số một là dịu nhẹ tuyệt đối.

1. Vệ sinh, làm dịu khoang miệng

• Dùng nước muối sinh lý 0.9% ấm để làm sạch khoang miệng cho bé, giúp giảm vi khuẩn và làm dịu vết loét.
• Thấm nước muối vào một miếng gạc rơ miệng hoặc khăn xô cotton thật mềm, rồi dậm lau thật nhẹ khoang miệng và lưỡi bé. Chọn loại khăn bề mặt mịn, không rụng xơ để mẹ dễ kiểm soát lực tay, tránh cọ vào vết loét đang đau. Mẹ có thể tham khảo cách chọn trong bài các loại khăn cho trẻ sơ sinh.
• Tuyệt đối không chà xát mạnh làm vỡ thêm hoặc rách các nốt loét, vì vừa gây đau vừa dễ nhiễm trùng.
• Thực hiện nhẹ nhàng vài lần trong ngày, nhất là trước và sau khi bé ăn.

2. Chế độ ăn giúp bé dễ nuốt

• Ưu tiên món lỏng, nguội hoặc thanh mát: cháo loãng, súp nguội, súp rau củ, sữa mát. Những món này giúp bé dễ nuốt và không kích ứng vết loét.
• Chia nhỏ bữa, cho bé uống đủ nước để tránh mất nước do biếng ăn, đau miệng.
• Kiêng đồ quá nóng, đồ mặn, đồ chua (cam, chanh) và đồ cay nóng, vì đều làm vết loét xót và đau hơn.

3. Giảm đau, hạ sốt an toàn

Nếu bé sốt hoặc đau nhiều, mẹ hỏi ý kiến bác sĩ về việc dùng paracetamol với liều phù hợp cân nặng. Không tự ý phối nhiều loại thuốc, và tránh dùng aspirin cho trẻ nhỏ.

4. Chăm sóc nốt ngoài da, nhất là vùng quấn tã

Vì thủy đậu mọc rải rác khắp người nên nốt phỏng cũng xuất hiện ở mông và vùng quấn tã. Đây là nơi dễ bị cọ xát, ẩm ướt và hầm bí, khiến nốt phỏng vỡ sớm, xót và tăng nguy cơ bội nhiễm.

• Thay tã thường xuyên, lau khô nhẹ nhàng, không chà mạnh lên nốt phỏng.
• Ưu tiên loại tã thoáng khí, bề mặt mềm mịn để giảm cọ xát và giữ da khô ráo. Với bé trong khoảng 8 đến 12 kg, mẹ có thể tham khảo bỉm tã quần SmartAngel L44 thoáng khí và thấm hút, hiện có giá 195.000đ cho bịch 44 miếng (khoảng 4.430đ mỗi miếng) trên nobinobi. Bề mặt siêu mềm và khả năng thoáng khí giúp da bé đỡ hầm, hạn chế kích ứng lên các nốt đang lành.
• Không bôi phấn rôm dày lên vùng có nốt phỏng vì dễ bít lỗ chân lông và gây nhiễm trùng.

Diễn tiến và thời gian lành nốt

Nắm được đường đi của bệnh giúp mẹ bớt lo và biết khi nào là bình thường, khi nào cần đi khám. Theo Vinmec, thủy đậu ở trẻ thường diễn tiến qua các giai đoạn:

• Khởi phát: bé sốt nhẹ, mệt, chán ăn, đôi khi đau họng trước khi nổi nốt.
• Toàn phát: các nốt phỏng nước mọc rải rác toàn thân và cả trong miệng, thường trong vài ngày. Đây là lúc bé đau và khó chịu nhất.
• Hồi phục: nốt phỏng ngoài da khô lại, đóng vảy rồi bong dần. Nốt loét trong miệng cũng se lại và bé ăn uống dễ hơn.

Thông thường, một đợt thủy đậu kéo dài khoảng 7 đến 10 ngày, các nốt ngoài da đóng vảy và bong trong 1 đến 2 tuần. Riêng vết loét trong miệng thường dịu rõ sau vài ngày chăm sóc đúng cách, khi bé bắt đầu chịu bú và chịu ăn trở lại. Nếu quá mốc này mà vết loét không đỡ, lan rộng hoặc bé ngày càng bỏ ăn, mẹ nên cho bé đi khám.

Cách phòng bội nhiễm cho bé

Bội nhiễm (nhiễm khuẩn trên nền nốt phỏng) là điều mẹ cần chủ động phòng, cả trong miệng lẫn ngoài da:

• Giữ tay bé sạch, cắt móng tay ngắn để bé không gãi làm vỡ và trầy các nốt phỏng.
• Với bé nhỏ hay đưa tay lên mặt, mẹ có thể đeo bao tay mỏng khi ngủ để hạn chế cào gãi.
• Rửa tay sạch trước khi rơ miệng hoặc chạm vào nốt phỏng của bé.
• Cho bé mặc quần áo rộng, chất cotton thoáng, tắm rửa nhẹ nhàng hằng ngày bằng nước ấm sạch thay vì kiêng tắm.
• Vệ sinh khoang miệng đều đặn bằng nước muối sinh lý để giảm vi khuẩn tại chỗ.
• Không cạy, chọc vỡ nốt phỏng và không tự ý bôi các loại lá, thuốc không rõ nguồn gốc lên da bé.

Khi nào bệnh tự khỏi, khi nào cần đưa bé đi khám

Phần lớn trẻ khỏe mạnh sẽ tự khỏi thủy đậu sau 7 đến 10 ngày nếu được chăm sóc, nghỉ ngơi, ăn uống đủ và giữ vệ sinh tốt. Tuy nhiên, mẹ cần nhớ những mốc phải đưa bé đi khám ngay:

• Không tự ý bôi kem, thuốc ngoài da vào trong miệng bé. Các sản phẩm như acyclovir dạng bôi ngoài hay xanh methylen chỉ dùng cho da, tuyệt đối không chấm vào niêm mạc trong miệng.
• Đưa bé đi khám ngay nếu: bé sốt cao khó hạ, bỏ ăn bỏ bú kéo dài, có dấu hiệu mất nước (môi khô, tiểu ít, mệt lả), vết loét lan rộng hoặc có mủ, hoặc bé li bì, thở mệt, co giật.
• Trẻ sơ sinh, trẻ có bệnh nền hoặc hệ miễn dịch yếu cần được bác sĩ theo dõi sớm, không nên chỉ chăm tại nhà.

Sau khi các nốt trong miệng dịu lại, mẹ có thể tìm hiểu thêm về việc thủy đậu bôi thuốc gì cho các nốt ngoài da mau xẹp, để chăm sóc toàn diện cho bé trong suốt đợt bệnh. Toàn bộ đồ dùng chăm bé hàng Nhật chính hãng, trong đó có dòng SmartAngel, mẹ đều có thể xem tại nobinobi.

Nội dung trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và tư vấn trực tiếp của bác sĩ. Khi bé có dấu hiệu bất thường, mẹ hãy đưa bé đến cơ sở y tế.